काठमाडौँ,१२ मंसिर । नेपालमा रोजगारको अवसरको अभावले गर्दा हरेक वर्ष हजारौं नेपाली युवा विदेश जाने गरेका छन्। उनीहरूको सपना मात्र आफ्नो परिवारको भविष्य राम्रो बनाउन हो, तर धेरैको यात्रा कहिल्यै सफल हुँदैन। जोखिमपूर्ण काम, अत्यधिक मेहनत, र स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्याले गर्दा पछिल्लो डेढ दशकमा विदेशमा १४ हजारभन्दा बढी नेपाली कामदारले ज्यान गुमाएका छन्।
वैदेशिक रोजगार बोर्डको तथ्यांक अनुसार, २०६५/६६ देखि २०८१/८२ को मंसिर ११ गतेसम्म १४,१४४ नेपाली श्रमिकहरूले विदेशमा ज्यान गुमाएका छन्। यी श्रमिकहरू धेरैजसो खाडी मुलुक, मलेशिया, दक्षिण कोरिया र अन्य ठाउँमा कामका लागि गएका थिए।
वैदेशिक रोजगारीमा जानेलाई धेरै समस्याहरूको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ। सर्वाधिक मृत्युको कारण भनेको मुटुसम्बन्धी रोग, सडक दुर्घटना, कार्यस्थल दुर्घटना, मिर्गौला रोग, हृदयाघात र क्यान्सरजस्ता गम्भीर रोगहरू रहेका छन्। यस्ता समस्याहरू विशेष गरी खाडी मुलुकमा जाने नेपाली कामदारमा बढी देखिएका छन्।
तथ्यांकले पुष्टि गर्छ कि वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपालीहरूको स्वास्थ्य अवस्था धेरै खतरामा पर्दै गएको छ। सिप र तालिमको अभावका कारण कामदारलाई निकै कठिन परिस्थितिहरूको सामना गर्नुपर्छ, जसले अकस्मात मृत्युका घटनाहरू बढाएका छन्।
वैदेशिक रोजगार बोर्डले जानकारी दिएको छ कि मृत्यु हुने कामदारका परिवारलाई १० लाख रूपैयाँ मुआब्जा दिइन्छ। यो रकम बोर्डका श्रम स्वीकृति प्राप्त कामदारको मृत्युपछि सम्बन्धित परिवारलाई वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषबाट प्रदान गरिन्छ। कोषमा जम्मा गरिएको रकमले मृतकका परिवारलाई राहत दिन्छ।
तथ्यांक अनुसार, प्रत्येक कामदारले वैदेशिक रोजगारीका क्रममा श्रम स्वीकृति लिँदा कल्याणकारी कोषमा रकम जम्मा गर्नुपर्छ। २ वर्षको श्रम स्वीकृति लिँदा १,५०० रूपैयाँ र ३ वर्षभन्दा बढीको श्रम स्वीकृति लिँदा ३,००० रूपैयाँ अनिवार्य रूपमा जम्मा गर्नुपर्ने व्यवस्था छ।
नेपालका श्रमिकहरूले वैदेशिक रोजगारीका लागि १११ मुलुकमा संस्थागत रूपमा र १७८ मुलुकमा व्यक्तिगत रूपमा जाने अवसर पाएका छन्। तर, यद्यपि यी देशहरूमा जाने नेपाली श्रमिकहरूको जीवन र स्वास्थ्यको अवस्था सुधारका लागि अझै ठोस कदमहरू आवश्यक छन्।
वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीका मृत्यु र स्वास्थ्य समस्याको बढ्दो आँकडासँगै सरकारले नेपाली श्रमिकहरूको कल्याण र सुरक्षा सुनिश्चित गर्नका लागि विभिन्न सुधारका उपायहरू लागू गर्ने दवाब भैरहेको छ। विशेष गरी, कामदारलाई विदेश जानुअघि पर्याप्त तालिम र सिपको व्यवस्था गर्नु आवश्यक भएको विशेषज्ञहरूको भनाइ छ।
यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
